20180214-_MG_7096.jpg

Het starten van een bouwproject heeft veel voeten in de aarde: het denk- en rekenwerk, het vinden van een geschikte architect en het opstellen van een programma van eisen. De zoektocht naar een betrouwbare aannemer moet dan zelfs nog beginnen. Design & Build is daarmee vergeleken een uitkomst. Het bespaart tijd, verhoogt de kwaliteit en drukt de kosten. Hoog tijd om los te laten... wie durft? (leestijd 3 minuten)

Bij Design & Build ontfermt niet de opdrachtgever, zoals gewoonlijk, maar het aannemersbedrijf zich volledig over het ontwerpproces. De aannemer verzamelt een team van architecten, calculators en ingenieurs en wordt met dat team eindverantwoordelijk voor het bouwproject. De aannemer krijgt hiermee ook de vrijheid om een gebouw zo optimaal mogelijk te bouwen en in te richten. Toch gooi je als opdrachtgever het project niet ‘even over de schutting’. De filosofie van Design & Build is juist gebaseerd op samenwerking, vertrouwen, respect en een dosis lef. De wisselwerking tussen opdrachtgever en de aannemer is de sleutel voor succes. Daarom is er niet één vorm, maar is Design & Build op verschillende manieren samen te stellen. Dit is maatwerk. Het kan bijvoorbeeld zijn dat een opdrachtgever al een architect heeft. Of dat er al een Programma van Eisen is geschreven. Het voordeel voor een opdrachtgever is dan dat de ontwerpverantwoordelijkheid bij een aannemer komt te liggen en dat de expertise van de bouwer al in een vroeg stadium aanwezig is. Een opdrachtgever kan zich dan focussen op het bedrijfsproces en de huisvesting in plaats van op allerlei techniek waar hij wel een mening over heeft, maar over het algemeen te weinig kennis voor bezit.

Blije partijen

Gerard Meijvogel, projectleider bij Giesbers Rotterdam, kan het beamen. Hij leidde al diverse Design & Build-projecten en ziet een rode draad: “Je kunt maximaal je energie kwijt in Design & Build. Ik heb geen hekel aan bestekwerken hoor, maar dan heeft iemand anders al bedacht wat je moet gaan maken. Vaak moet je snel starten en is er geen tijd meer om onze waarde toe te voegen. Terwijl dat juist het leukste is. Door goed met de opdrachtgever te overleggen, zijn eisen en wensen door te nemen, te luisteren en mogelijkheden te bepreken, kunnen wij samen met ons ontwerpteam een perfect product maken. Aan ons de taak om met de beste oplossing te komen. Uiteindelijk gaat het maar om één ding: allemaal blije partijen.”

Intensief

Sinds april 2017 is Giesbers Rotterdam verantwoordelijk voor het Design & Build-project van het mboRijnland aan de Storm Buysingstraat in Leiden. De bouw is een vervolgproject op een renovatie van een ander pand van het college. Onder Gerards leiding is na de ondertekening van de opdracht samen met het ontwerpteam het ontwerp in 3D samen met de co-makers uitgewerkt en is eind mei de omgevingsvergunning ingediend. Na de asbestsanering kon in september worden gestart met het heiwerk. Voordat het nieuwe schooljaar 2018-2019 begint, moet de 5.600 vierkante meter nieuwbouw en 2000 vierkant meter renovatie opgeleverd zijn.

Hij blijft er opvallend kalm onder: “Druk? Ik heb het niet druk. Het is vooral intensief. Wij hebben een team achter ons en hebben veel overleg met de opdrachtgever en met ons interne team om alles in goede banen te kunnen leiden. Het scheelt dan als je iemand aan tafel hebt zitten die kan beslissen en ook beslissingen neemt. Zo iemand als Stefan Hoogland namens mboRijnland, bijvoorbeeld.” Gerard doelt op de dynamiek die aanwezig is in de overleggen met de opdrachtgever.

“Voor een succesvolle samenwerking moet je elkaar begrijpen en moet je successen en problemen met elkaar durven te delen. De karakters gaan misschien niet altijd samen, maar waar mensen respectvol met elkaar omgaan is er overal een oplossing voor te vinden.”

Risico’s verleggen

Een opdrachtgever die te formeel in de wedstrijd zit, is niet altijd de beste basis voor Design & Build. Gerard herinnert zich een project waarbij de insteek van de opdrachtgever was: we leggen het ontwerp en een PvE bij de aannemer neer en we voegen er een team met adviseurs aan toe, zodat de aannemer gecontroleerd kan worden. “Maar een aannemer neemt risico,” gaat Gerard verder. “Op basis van een programma van eisen gaat hij een overeenkomst aan. Daarbij weet hij nog niet alles. Dan moet je respect hebben voor elkaar en kijken hoe je het samen kunt oplossen als er een probleem ontstaat. Dit geldt voor de klant richting de bouwer en vice versa. D&B is in het leven geroepen voor samenwerking. Niet om alleen maar risico’s te verleggen en vervelend naar elkaar te doen.”

Vibe

Bovengenoemd project is gelukkig een incident. Gerard beleeft vooral veel plezier tijdens zijn werk. Er bestaat zelfs èchte D&B-humor: “We hebben wel eens hele extreme voorstellen gedaan, bijvoorbeeld bij de bouw van een kantoorgebouw. Bij wijze van grap hebben we bedacht om de bovenste verdieping een kwart slag te draaien waardoor de opdrachtgever een lang terras zou krijgen. De opdrachtgever kon dit wel waarderen; de grap werd werkelijkheid. Als mensen plezier hebben in hun werk, is de geest beter. Als opdrachtgever zou ik ook graag willen samenwerken met mensen die met plezier aan je huisvesting werken, daar investeer je in. Er komt een mooi product tot stand. Er is een goede begeleiding en communicatie. En er is ruimte om binnen aanvaardbare risico’s te experimenteren. Die vibe is belangrijk.”

Voortraject

Een van de bijkomstigheden van Design & Build is dat in het voortraject van het bouwproces cruciale beslissingen genomen worden. Beslissingen die zowel de hoogste bouwkwaliteit borgen, als binnen budget zijn én planningtechnisch haalbaar. “Een aannemer kan het bouwsysteem en materialen toepassen waarmee hij het liefst werkt. Hij kan dit ook afstemmen met de architect en de bouwfysicus. Dit levert allerlei synergievoordelen op.”

Bij het mboRijnland in Leiden speelden vooral ‘budget’ en de ‘ambitieuze planning’ een cruciale rol in de keuze voor een aannemer als Giesbers Rotterdam. Ondanks een aantal concessies, baarde het plan van Giesbers Rotterdam opzien. Onder meer de budgetgestuurde engineering was een uitkomst. Het voorstel gaf goed inzicht in de verschillende bouwopties in relatie tot budgetten en ook de consequenties daarvan. Net als de bouwmethodiek die, hoewel deze niet geschikt was voor de winter, toch door creatieve oplossingen in de winter kon plaatsvinden. Hierdoor bleef het project op schema. De aanvraag van de omgevingsvergunning was als een geoliede machine. “Van een schets op papier kwamen we binnen vijf weken naar een stuk, waarmee we omgevingsvergunning konden aanvragen. Dat was echt een prestatie.” Vanaf zijn vakantieadres in Italië kreeg Gerard uiteindelijk de vergunning rond. “Dat zegt genoeg.”

Relaxed

Leiden loopt dus lekker. Maar er is nog iets waardoor Gerard zo relaxed blijft. “We kijken vooruit en hebben plannen klaarliggen indien het even tegenzit. We hebben leveranciers tijdig in het proces betrokken en zij worden door ons team ingelicht, zodat alle maatgevende materialen op tijd aanwezig zijn. Alles staat dus klaar voor een goede oplevering. We moeten ongetwijfeld nog wel het vuur uit onze sloffen lopen, maar we doen er alles aan om op tijd op te leveren. Wat mij betreft mag de markt daar ook weer wat meer naar terug. Gezamenlijk de verantwoording dragen, daarmee krijgen we meer voor elkaar.”